Saida mak Nulidade no Anulabilidade iha Direitu Sivil?

Nulidade mak kondisaun ida iha ne’ebé aktu juridiku ne’ebé pratika hela konsidera la efikaz ka la prodús efeitu, ho razaun tanba la preenxe kritériu ida ka rekezitus lubun balu atu bele hetan validade, tanba ne’e nia la iha efeitu  ka la vale iha relasaun juridika sivil ida, regra jeral ba nulidade ita bele hetan iha artigu 277.º Kódigu Sivil nian, aleinde ne’e iha mós artigu espesífiku sira ne’ebé prevé klaru katak hahalok ruma konsidera nu’udár nulu ka la vale, doutrinadór balun temi kondisaun ne’e nu’udar invalidade absoluta.  

Hanesan ho nulidade, anulabilidade mós hanesan forma seluk ida husi invalidade ida ne’ebé, eziste iha Direitu Sivil, negósiu anulável iha efeitu frágil, ka, bele de’it nakfilak ba mai, no fragilidade ida ne’e tenser haree se iha vísiu ruma ne’ebé afeta negósiu ne’e desde ninia selebrasaun, iha kondisaun ne’e, doutrinadór sira konsidera nu’udar invalidade relativa no ba regra jerál nian, ita bele hetan iha artigu 278.º Kódigu Sivil.

Maske figura rua ne’e ninia objektivu atu la halo válidu negósiu juridiku ida, sira iha diferensa lubuk ida, tanba nulidade ne’e fó lejitimidade ba kualkér ema atu deklara katak negósiu ne’e la vale, aleinde ne’e, tempu atu intenta asaun mós kualker tempu; katak la iha prazu. Iha parte seluk, jeralmente, ita bele haree katak konsekuénsia husi negósiu juridiku ne’ebe ema ida halo, iha nulidade ninian, mak iha efeitu absolutu, ka la iha dalan atu valida kontratu refere. Buat hirak ne’e diferente husi anulabilidade, tanba iha anulabilidade ema ne’ebé iha interesse atu anula ne’e espesífiku purezemplu se menoridade ida mak selebra negósiu juridiku, ema ne’ebé dezignadu atu invalida negósiu refere mak inan-aman ka tutór ba menor ne’e no laós ema narnaran de’it lae, tempu ba intenta asaun mos limitadu. Purezemplu, se labarik ki’ik tinan 8 ba sosa telemóvel atu halimar jogu ho presu $50 iha loja, se osan refere inan-aman la autoriza atu sosa, kerdizer ke só inan aman de’it ka labarik ne’e ninia tutór de’it mak bele ba loja ne’e hodi husu fila fali osan, maske loja iha regra katak sasán ne’ebé sosa ona labele fó fila, lei sivíl mak prevalese iha situasaun ida ne’e katak iha tinan ida nia laran inan-aman bele ba invalida negósiu ne’e. Ida ne’e tanba sá? Razaun mak tanba anulabilidade ne’e, ninia efeitu parsial ka depende ba iha interesse labarik ne’e ninian. Pelu kontráriu, se labarik ninia inan-aman hatán dunik oan atu iha telemóvel, negósiu ne’ebé labarik ne’e halo ona sei konsidera válidu.  

Oinsá atu deskobre katak hahalok ida nulu ka anulável? Fásil hela! Maske Kódigu Sivil Timor nian hakerek ho Lia-Portugés, ita bele hatene katak hahalok ida pertense ba nulidade ka anulabilidade husi liafuan xave hirak hanesan tuirmai ne’e: é nulo ba regime nulidade nian no é anulável ba rejime anulabilidade nian. Aleinde ne’e nulidade hakerek iha artigu 271.º tau kritériu ba hahalok jeral hotu-hotu ne’ebé lei sivil bandu iha negósiu jurídiku no se halo karik lei sei la konsidera válidu. Iha parte seluk, artigu espesífiku barbarak define hahalok sira nu’udár nulu ka anulável tanba ne’e bele dehan katak negósiu jurídiku sira depende ba iha kritériu ne’ebé kada artigu define ona.  

direitutimorleste

Leave a Reply