Bacelar Gouveia

Jorge Cláudio de Bacelar Gouveia (Portugal, loron 1 Jullu 1966) konsideradu nu’udar hosi jurista portugés ida ne’ebé iha influénsia boot liu iha área Direitu Konstitusionál, Direitu Internasionál Públiku no Direitu Komparadu iha espasu luzófonu. Durante nia karreira, nia desempenha knaar hanesan professor katedrátiku, advogadu, juriskonsultu, árbitru no investigadór sientífiku.

Nia hahuu nia formasaun superior iha Faculdade de Direito da Universidade de Lisboa, iha ne’ebé, nia remata kursu Direitu iha tinan 1989, iha área Ciências Jurídico-Políticas. Interese boot ba Direitu Públiku halo nia kontinua estudu iha nível pós-graduadu. Iha tinan 1993, nia remata Mestradu iha área ne’ebé hanesan no ninia trajetória akadémika kontinua iha Faculdade de Direito da Universidade NOVA de Lisboa, ne’ebé nia hetan grau Doutor iha Direitu Públiku iha tinan 1999.

Jorge Bacelar Gouveia nia karreira akadémika liga ho universidade prestijiada sira iha Portugal. Dezde tinan 2008 nia sai Professor Katedrátiku ba Universidade Autónoma de Lisboa, no iha 2009 ezerse mós funsaun hanesan Professor Katedrátiku ba Faculdade de Direito da Universidade NOVA de Lisboa.

Liuhosi knaar hirak-ne’e, Jorge Bacelar Gouveia tulun dezenvolve literatura jurídika iha Lian Portugés no promove kooperasaun entre jurista sira hosi Portugal, Timor-Leste, Angola, Moçambique, Brasil no nasaun luzófona sira seluk.

Atividade Profisionál no Servisu Públiku

Aleinde iha universidade, Jorge Bacelar Gouveia iha mós esperiénsia profisionál ne’ebé naruk iha prátika jurídika. Dezde tinan 1991 nia ezerse profisaun hanesan advogadu, no antezde ne’e nia hala’o ona knaar hanesan juriskonsultu. Iha área arbitrájen, nia sai árbitru nasional no internasional, partisipa iha resolusaun konflitu sira iha matéria sivíl, administrativu no fiskál. Nia mós integra instituisaun arbitrájen importante sira hanesan: Conselho Económico e Social (CES) no Centro de Arbitragem Administrativa (CAAD).

Iha servisu públiku, Jorge Bacelar Gouveia dezempeña funsaun importante lubuk ida. Nia servi mós hanesan Deputadu ba Assembleia da República Portuguesa iha XI Legislatura, membru Comissão da Liberdade Religiosa no Prezidente Conselho de Fiscalização do Sistema de Informações da República Portuguesa nian.

Obras no Kontribuisaun Ba Timor-Leste

Jorge Bacelar Gouveia nu’udar autór prolífiku ida, tanba to’o agora nia publika liu ona obra sientífika 300, hahuu husi manuais, monografias, artigu jurídiku no estudu komparadu sira, no área prinsipál sira hosi ninia investigasaun inklui:

  • Direitu Konstitusionál;
  • Direitu Internasionál Públiku;
  • Direitos Humanos;
  • Direitu Fiscal;
  • Direitu da Religião;
  • Direitu da Segurança;
  • Direitu Comparado Lusófono.

Obra importante sira ne’ebé nia publika, mak hanesan:

  • Estudos de Direito Público de Língua Portuguesa (2003);
  • Direito Internasional Penal (2008);
  • As Constituições dos Estados de Língua Portuguesa (2012);
  • Direito Constitucional de Língua Portuguesa (2012);
  • Direito Constitucional de Timor-Leste (2012);
  • Manual de Direito Constitucional;
  • Manual de Direito Internasional Público;
  • Direito da Segurança.

Ba Timor-Leste, Jorge Bacelar Gouveia iha importánsia espesiál tanba nia dedika parte boot hosi nia investigasaun ba estudu sistema konstitusionál, purezemplu Livru Direito Constitucional de Timor-Leste sai referénsia importante tebes no sai fonte importante atu estuda organizasaun Estadu, direitus fundamentais no sistema jurídiku kontemporáneu.

Leave a Reply